Czynniki wywołujące atak migreny

Migrena jest chorobą neurologiczną uwarunkowaną genetycznie. Nie można jej zatem „wywołać”. Jednak większość chorych zauważa, że istnieją czynniki mogące spowodować atak. Niewątpliwie zidentyfikowanie czynników wywołujących (spustowych) ma duże znaczenie: z jednej strony umożliwia unikanie ich w przyszłości, a z drugiej pozwala przewidzieć, kiedy może nadejść atak. To z kolei pozwala wdrożyć leczenie zapobiegawcze lub przynajmniej przygotować się na nadchodzący ból.

Lista czynników spustowych jest niezwykle długa, i co istotne, indywidualna dla każdego chorego. Dlatego też poniższe zestawienie obejmuje tylko te najczęściej opisywane oraz metody pozwalające zminimalizować ich niekorzystny efekt (o ile są dostępne):
  • Czynniki środowiskowe:
    • składniki diety:
    • leki (np. nitrogliceryna);
    • zapachy (np. perfum, benzyny, niektórych pokarmów);
    • spadek ciśnienia atmosferycznego;
    • zmiana temperatury otoczenia;
    • jaskrawe lub migoczące światło;
  • Czynniki wewnątrzustrojowe i behawioralne:
    • spadek stężenia estrogenu we krwi (zwykle poprzedzający miesiączkę) – dlatego w leczeniu stosowane są różne metody hormonoterapii lub profilaktyka okołomenstruacyjna;
    • stres – zapobiegawczo zalecane są m.in. ćwiczenia relaksacyjne, medytacja oraz psychoterapia;
    • pogorszenie nastroju;
    • zaburzenia cyklu snu i czuwania, przy czym szkodliwe może być zarówno skracanie jak i wydłużenie snu – zalecanym jest utrzymanie stałego rytmu dnia i higieny snu z regularnymi porami zasypiania i przebudzenia;
    • zmiany w sposobie odżywiania, takie jak wydłużanie lub skracanie odstępów między posiłkami, głodzenie albo przejadanie się – profilaktycznie należy spożywać regularne posiłków o stałej kaloryczności.

Ważne jest, aby precyzyjnie określić czynniki wywołujące migrenę u danej osoby. Łatwo tu jest popełnić błędy, co skutkuje często bardzo restrykcyjnymi zmianami w stylu życia. Kluczem pozostaje dzienniczek bólu głowy, czy to w formie elektronicznej czy analogowej. Dla zidentyfikowania czynników spustowych powinien być on rozbudowany o zapiski dotyczące posiłków, zmian pogody (w tym ciśnienia atmosferycznego), godzin snu itd. Aby uznać dany czynnik za wywołujący atak, powinien on, naturalnie w sposób powtarzalny poprzedzać bóle. I odwrotnie – rzadkością powinny być sytuacje, w których jego zadziałanie nie spowodowało ataku.

Ból migrenowy poprzedza nawet o 72 godziny faza zwiastująca (prodromalna). Wówczas chory orientuje się, że zbliża się ból. W fazie tej pojawia się cała gama objawów, które niekiedy można pomylić z czynnikami wywołującymi. Klasycznym tego przykładem są zachcianki żywieniowe: część chorych odczuwa silną potrzebę zjedzenia określonych produktów, np. czekolady. Gdy wkrótce po jej zjedzeniu pojawia się ból, łatwo wyciągnąć mylny wniosek, że to ten produkt wywołał atak. Tymczasem zachcianki żywieniowe są elementem rozwijającego się ataku migreny, a nie przyczyną jego powstania. Do innych elementów fazy zwiastującej, które chorzy mogą mylnie uznać za czynniki spustowe, należy nadwrażliwość na światło i dźwięki, sztywność karku, zmiany nastroju, spowolnienie myślenia, ziewanie, senność.
Na koniec należy zauważyć, że czym innym są opisane powyżej czynniki wywołujące atak, a czym innym czynniki ryzyka migreny. Te ostatnie są związane pojawieniem się migreny jako choroby, a nie pojedynczego ataku. Czynnikiem ryzyka migreny jest m.in płeć żeńska, występowanie migreny u krewnych I stopnia itd.
Więcej:

Dodaj komentarz