Zagadka: ból za uchem.

Niedawno zgłosił się do mnie pacjent z powodu bólu za uchem. Objawy trwały od tygodnia, towarzyszyła im gorączka i zaburzenia słuchu. W badaniu przedmiotowym okolica za uchem była zaczerwieniona i obrzęknięta. Choć nie jest to najczęstszy typ bólu głowy to bóle za uchem stanowią istotny problem pacjentów w praktyce specjalisty bólu głowy. Leczenie zależy od właściwego rozpoznania, a to nie zawsze jest łatwe do ustalenia.

Bóle pochodzenia szyjnego
Objawy wynikają ze zmian zwyrodnieniowych czy pourazowych górnego odcinka kręgosłupa szyjnego oraz związanego z tym uszkodzenia nerwów mających swój początek w tej okolicy.
Objawy zwykle wywoływane są przez pracę fizyczną lub długotrwałe przebywanie w wymuszonej pozycji.
Ból jest jednostronny i nasila się wraz z poruszaniem głową oraz uciskiem mięśni karku.
Dolegliwości zmniejszają się po ostrzyknięciu środkiem znieczulającym właściwego nerwu.

Neuralgia potyliczna
Objawy wynikają z uszkodzenia nerwów potylicznych (większych, mniejszych oraz usznego większego choć ten ostatni podciągany jest często pod bóle pochodzenia szyjnego).
Objawy są najczęściej jednostronne.
Ból ma charakter tępy z zaostrzeniami w postaci wrażenia nagłego impulsu elektrycznego trwającego sekundy.
Zwykle występuję tkliwość danego nerwu podczas ucisku.
Dolegliwości zmniejszają się po ostrzyknięciu środkiem znieczulającym właściwego nerwu.

Bóle po zabiegach chirurgicznych
U znacznego odsetka pacjentów po operacjach wykorzystujących dojście z okolicy zausznej (np. nerwiaków nerwu słuchowego) pojawiają się trwałe bóle po zabiegu.

Ból z ucisku zewnętrznego
Dolegliwości są ściśle powiązane z uciskiem na daną okolicę – pojawiają się po ucisku i ustępują do godziny po jego ustaniu. W przypadku okolicy bólu za uchem najczęściej są to zauszniki okularów, a także słuchawki opierające się na wyrostku sutkowatym.

Zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego
Objawy najczęściej obejmują ból zarówno okolicy do przodu jak i do tyłu od ucha choć mogą dotyczyć także tylko tej drugiej lokalizacji. Ból najczęściej nasila się podczas gryzienia, manipulacji stawu skroniowo-żuchwowego.

Pierwotny kłujący ból głowy
Jak wskazuje nazwa ma charakter ukłucia czy dźgnięcia.
Trwa od 10 do 100 sekund.
Powtarza się kilka, kilkanaście razy w ciągu dnia.
Rzadko dotyczy bólu zlokalizowanego za uchem, ale gdy zawsze występuje w tej samej lokalizacji wymaga wykonania badań dodatkowych.

Zapalenie wyrostka sutkowatego
Objawy związane są z infekcją szerzącą się wewnątrz struktury kostnej za uchem tj wyrostka sutkowatego. Ze względu na bliskość i naturalne połączenia z uchem środkowym objawy obejmują oprócz bólu pogorszenie słuchu, obrzęk i zaczerwienie skóry za uchem, gorączkę, wyciek z ucha.

Należy pamiętać, że ból zlokalizowany za uchem może często być częścią innych, bardziej rozlanych dolegliwości bólowych głowy takich jak napięciowy ból głowy, migrena, hemikrania napadowa itp. Wówczas jednak nie można mówić o bólu zlokalizowanym wyłącznie za uchem. Nie opisywałem tu także przyczyn bólu ucha, które niekiedy „dodatkowo” promieniują do okolicy zausznej.

Dodaj komentarz